Kάποιες διαπιστώσεις δεν τις κάνουμε απευθείας. Χρειάζεται κάποιος χρόνος για να καταλάβουμε πως κάτι έχει αλλάξει, προς το καλό, το κακό, το διαφορετικό. Στην κρίση του καθενός μετά και του χρόνου να αξιολογήσει αυτήν την αλλαγή.

Η διαπίστωση πως η τεχνοφιλία έχει αρχίσει, σαν χαρακτηριστικό των νέων κοινωνιών, να παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις είναι κάτι που γίνεται πια ξεκάθαρο αντιληπτό, ειδικά στις πλοηγημένες καταναλωτικά κοινωνίες. Αυτό το νέο χαρακτηριστικό, μπορεί να είναι για κάποιος δείγμα προόδου της εποχής μας. Για άλλους, πιο ρομαντικούς, τα διάφορα σημάδια, που αναγγέλλουν την άφιξη της νέας εποχής, είναι πιο ανησυχητικά.

Σε όλο και πιο πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής μας, η τεχνολογία, και η υπερβολική χρήση αυτής, έχει καταφέρει να έχει καταστροφικά αποτελέσματα στις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων αλλά της σχέση ανθρώπου και περιβάλλοντος, κοινωνικού και φυσικού.

Η λατρεία της νέο τεχνολογίας, η καθολική επικράτηση των επιστημονικά και τεχνολογικά εξακριβωμένων απόψεων και λύσεων, η εξιδανίκευση της χρήσης της τεχνολογίας σαν εργαλείο που δίνει λύσεις σε όλους τους τομείς της ζωής μας είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά της νέας τεχνο-κουλτούρας που καλλιεργείται και ενσωματώνουν οι νεότερες κοινωνίες.

Τα δείγματα αυτής της νέας κουλτούρας είναι πολλά όπως και τα αποτελέσματα αυτής, άλλα είναι πιο εμφανή και άλλα λιγότερο. Κάποια αποτελέσματα χρειαζόμαστε τον χρόνο για να έρθει να τα εξακριβώσει. Για κάποια χωρίς να χρειαστεί να περιμένουμε, γνωρίζουμε της εξέλιξη τους, απλά και μόνο παρατηρώντας τα δείγματα.

Εκτός από τα πιο εμφανή δείγματα της νέο κουλτούρας, όπως η απομόνωση των ανθρώπων στην οθόνη τους, ειδικά στους κοινωνικούς χώρους που νιώθουν άβολα… όπως τα μέσα μεταφορών (λεωφορεία, μετρό κπλ), έχουμε και τα λιγότερα εμφανή, όπως η απομόνωση τους οικιακούς χώρους, με μεγάλα κομμάτια του πληθυσμού να προτιμάει να βλέπει μόνος του μια οθόνη παρά να έρχεται σε επικοινωνία με τον έξω κόσμο.

Έχουμε την τεχνολογία να μας δίνει άμεσα απαντήσεις σε ερωτήματα που ο άνθρωπος θα έπρεπε να ενεργοποιήσει απλά την αντιληπτική του ικανότητα για να τα απαντήσει.

Για παράδειγμα.

Τι καιρό θα κάνει σήμερα; Ας ανοίξουμε το παράθυρο για να δούμε άμα έχει συννεφιά, υγρασία ή αν έχει ήλιο. Ή να σκεφτούμε τί εποχή έχουμε και πως είναι συνήθως το φθινόπωρο ο καιρός? Όχι σήμερα προτιμάμε το κινητό τηλέφωνο να μας δώσει μια απάντηση.

Άλλο παράδειγμα.

Ο αέρας στην κρεβατοκάμαρα μου είναι αρκετά καθαρός; Ας το κρίνουμε εμείς οι ίδιοι, εξετάζοντας τους παράγοντες, χρησιμοποιώντας τις βασικές μας αισθήσεις. Πότε ήταν η τελευταία φορά που καθαρίσαμε το δωμάτιο, και πότε η τελευταία που ανοίξαμε το παράθυρο να μπει φρέσκος αέρας μέσα; Όχι, η απάντηση σήμερα δίνετε από το κινητό, που κάνει άμεσα μια ανάλυση της ατμόσφαιρας του περιβάλλοντος που βρίσκεται.

3ο παράδειγμα.

Θέλουμε να βρούμε, μια οδό στο κέντρο μιας πόλης. Μια παλιά έκφραση έλεγε: ρωτώντας πας στην πόλη. Άμα δεν το μελετήσεις εκ των προτέρων, μπορείς να το βρεις και ρωτώντας ή ακόμα και ψάχνοντας. Όχι σήμερα, μπορεί να υπολογιστεί με μετρική ακρίβεια η απόσταση και να σου υπαγορεύει μια απομίμηση ανθρώπινης φωνής τον δρόμο.

Κάποιοι θα μου απαντήσουν άμεσα κιόλας: μα δηλαδή πρέπει να πάμε πίσω; Να κάνουμε στην άκρη την τεχνολογία που εμείς οι ίδιοι δημιουργήσαμε και μας βοηθάει στην καθημερινότητα μας;

Κάποιοι πιο φανατικοί θα μου πουν με επιθετικό ύφος: δηλαδή προτείνεις να επιστρέψουμε στην εποχή των σπηλαίων;

Λογική αντίδραση θα έλεγα, αν υπολογίσουμε την προπαγάνδα που δεχόμαστε καθημερινά και τον βαθμό της αλλοτρίωση στον όποιο βρίσκεται η καταναλωτική μας κοινωνία.

Οι διαπιστώσεις που με κάνουν να χαρακτηρίζω αρνητικά, την συγκεκριμένη χρήση της τεχνολογίας, είναι το εμφανές μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα που έχει η συνεχής επίκληση στις μηχανές. Καλούμε όλο και πιο συχνά της μηχανές να μας δώσουν απαντήσεις σε πράγματα που θα έπρεπε να είναι βασικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης μας ύπαρξης αλλά και της δομής της κοινωνίας.

14894627_205002976604326_1508812742_o Οι διάφορες εφαρμογές στα νέα κινητά (τα οποία κινητά έχουν γίνει πια ένα με το χέρι μας) απενεργοποιούν αρχέγονα ανθρώπινα ένστικτά και αντανακλαστικά. Όπως η πραγματική κοινωνικοποίηση, η οποία στην σημερινή cyber εποχή γίνεται μέσα από τα λεγόμενα κοινωνικά δίκτυα και φτάνει μέχρι ένα επιφανειακό επίπεδο. Πιο πολύ χτίζουμε το προσωπικό μας προφίλ, σε αυτά τα δίκτυα παρά την πραγματική προσωπικότητα μας.

Το ίδιο και το φλερτάρισμα το οποίο έχει το δικό τους πρόγραμμα. Βάζεις τα κριτήρια σου, και αυτό σου βγάζει προτεινόμενο άλλο μισό.

Στον αγώνα που δίνει ο σύγχρονος άνθρωπος για απολαύσεις και κατανάλωση, όλα μπαίνουν σε άλλους ρυθμούς. Όλο και πιο γρήγορους. Όλα πρέπει να γίνονται γρήγορα, εύκολα, χωρίς κανέναν κόπο, σωματικό, ακόμα και κούραση της σκέψης.

Η τροφή μας παραγγέλνετε μέσα από το διαδίκτυο, χωρίς να ερχόμαστε σε επαφή με τον παραγωγό αυτής ή έστω αυτόν που την μαγειρεύει.

Η άποψη κάποιου, σχολιάζεται με ένα “μου αρέσει”, “δεν μου αρέσει”, χωρίς να γίνεται καμία ουσιώδης ανταλλαγή απόψεων, ιδεών.

Οι συναλλαγές γίνονται μέσα από απρόσωπους αυτοματισμούς, όπως και τα χρέη που μας κυνηγάνε, δεν μας τα εμφανίζει κάποιος εκπρόσωπος πια για να του εξηγήσουμε την αδυναμία εξόφλησης τους ή ακόμα και την άρνηση αυτού. Πηγαίνεις στην ιστοσελίδα και στο εμφανίζει.

Έχουμε την συνεχής αποφυγή της κοινωνικής επαφής, ζύμωσης, ανάδρασης. Και αυτό έχει ένα συγκεκριμένο βαθμό αλλοτρίωσης πάνω στους ανθρώπους που γνώρισαν την τεχνολογία ακόμα και στα μέσα της ζωής τους. Φανταστείτε τι αποτελέσματα μπορεί να έχει αυτή η νέα κουλτούρα στις γενιές που γεννιούνται σήμερα.

Θέλοντας να κλείσω θα ήθελα να κάνω ένα σχόλιο σε σχέση με διαφήμιση γνωστής μάρκας γυαλιών, η οποία έχει πιάσει ακριβώς τον σφιγμό της κοινωνικής πραγματικότητας. Στην προσπάθεια της να διαφημίσει την αυθεντικότητα του προϊόντος της, το παραλληλίζει με την αυθεντικότητα που μπορεί να έχει η ανθρώπινη επαφή στην σημερινή αποχαυνωμένη κοινωνία.

Με λίγα λόγια, οι ίδιες οι διαφημιστικές εταιρείες που επενδύουν εκατομμύρια στην δημιουργία της μαζικής κουλτούρας της κατανάλωσης, οι ίδιες μας κοροϊδεύουν με υποσυνείδητα μηνύματα, περί πραγματικότητας.

Άλλωστε το λέει το χασταγκ:

#θέλει κουράγιο να είσαι αποσυνδεδεμένος.

Save

Advertisements